.jpg)
Senatning navbatdagi yalpi majlisida “Qishloq xo‘jaligi tavakkalchilarini sug‘urta qilish to‘g‘risida”gi Qonun muhokama qilinib, senatorlar tomonidan ma’qullandi. Bu qonun qishloq xo‘jaligi sohasida ishlab chiqaruvchilarni himoya qilish va iqtisodiy barqarorlikni ta’minlash yo‘lida muhim qadam bo‘ldi.
So‘nggi yillarda qishloq xo‘jaligi iqtisodiy o‘sish, oziq-ovqat xavfsizligini ta’minlash va eksport salohiyatini oshirishda katta rol o‘ynamoqda. Biroq, bu soha iqlim o‘zgarishi, tabiiy ofatlar (kuchli yomg‘ir, do‘l, suv toshqini, dovul), zararkunandalar va bozor narxlarining o‘zgarishi kabi xavf-xatarlarga eng ko‘p duch keladigan tarmoqlardan biridir. Ushbu omillar hosil yetishtiruvchilar uchun katta moliyaviy yo‘qotishlarga sabab bo‘lib kelgan.
Tahlillarga ko‘ra, agrar tizimda ishlab chiqarishning uzluksizligi va moliyaviy barqarorlikni ta’minlash uchun eng samarali yechim sug‘urtadir. Shu bois, mazkur qonun qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqaruvchilarini tabiiy va boshqa xavf-xatarlardan himoya qilishga qaratilgan.
Qonunning asosiy jihatlari
1. Qishloq xo‘jaligi sug‘urtasi jamg‘armasi tashkil etiladi. Ushbu jamg‘arma fermerlarning barqaror daromadini kafolatlash va xavf-xatarlardan himoya qilish uchun xizmat qiladi.
2. Sug‘urta hodisalarida yetkazilgan zarar miqdori mustaqil ekspertlar tomonidan baholanadi.
3. Sug‘urta mukofotining 50 foizi davlat tomonidan qoplanadi. Agar jamg‘arma mablag‘lari yetarli bo‘lmasa, qolgan qismi respublika byudjetidan to‘lanadi.
4. Sug‘urtalash jarayonida ishtirok etuvchi subyektlarning huquq va majburiyatlari aniq belgilanadi.
Hozirgacha sohada asosan kreditni qaytarmaslik xavfini sug‘urtalash amaliyoti keng tarqalgan bo‘lib, bu faqat imtiyozli kreditlar qaytarilishini ta’minlagan, ammo hosilning o‘zi sug‘urtasiz qolib ketgan edi. Endi esa yangi qonun bilan hosilni ham sug‘urta qilish imkoniyati yaratilmoqda.
Qonun qishloq xo‘jaligi ishlab chiqaruvchilariga xavf-xatarlardan kelib chiqadigan zararlarning o‘rnini qoplash uchun huquqiy asos yaratadi. Davlat tomonidan sug‘urta tizimini qo‘llab-quvvatlash mexanizmi joriy etilib, sug‘urta munosabatlari tartibga solinadi va nazorat qilinadi.
Natijada fermerlarning iqtisodiy barqarorligi ta’minlanadi, tabiiy ofatlar va boshqa xavf-xatarlarning moliyaviy ta’siri kamayadi, investitsiyaviy jozibadorlik oshadi, mamlakatning oziq-ovqat xavfsizligi yanada mustahkamlanadi.
Ushbu qonun nafaqat fermerlar uchun yangi imkoniyatlar ochadi, balki qishloq xo‘jaligi sohasini rivojlantirishda muhim qadam sifatida ham baholanmoqda.
.jpg)
