Senatorlar ekstremizmga qarshi kurashish samaradorligini oshirishga qaratilgan qonunni muhokama qildi

08.08.2026 15:10
4305

Ekstremistik g‘oyalar turli ko‘rinishlarda tarqalishi mumkin. Shu sababli ularga qarshi kurashishda qaysi harakat huquqbuzarlik hisoblanishi va unga qanday javobgarlik qo‘llanishi aniq belgilanishi muhim. Senat yalpi majlisida ma’qullangan qonun shu sohadagi tushunchalar va huquqiy choralarni qayta ko‘rib chiqadi.

Qonundagi asosiy o‘zgarishlardan biri ekstremizm, separatizm va aqidaparastlik g‘oyalari bilan yo‘g‘rilgan materiallarni tayyorlash, saqlash va tarqatish uchun javobgarlikka taalluqli. Hujjatga ko‘ra, bunday harakat birinchi marta sodir etilganda to‘g‘ridan-to‘g‘ri jinoiy javobgarlik qo‘llanmaydi: uning o‘rniga ma’muriy javobgarlik belgilanadi. Takroran sodir etilgan holatda esa jinoiy javobgarlik yuzaga keladi.

Qonun “ekstremizm” tushunchasiga aniq ta’rif berishni va unga oid jinoyatlar doirasini belgilashni ham nazarda tutadi. Qonunchilikdagi “diniy ekstremizm” atamasi “ekstremizm” bilan almashtirilmoqda. Bu yondashuv xavfni faqat diniy g‘oyalar bilan bog‘lamasdan, uning boshqa ko‘rinishlarini ham huquqiy jihatdan qamrab olishga qaratilgan.

Hujjatda ekstremistik tashkilotlar va materiallarning elektron reestrini yuritish, xavf-xatarlarni kuzatish va baholash, shuningdek, oldini olish bo‘yicha davlat dasturlarini amalga oshirish uchun huquqiy asoslar belgilanmoqda. Ekstremistik faoliyat haqida xabar bergan shaxslarni himoya qilish, bu sohadagi ilmiy tadqiqotlarni qo‘llab-quvvatlash va huquqbuzarlik sodir etgan shaxslarni qayta ijtimoiylashtirish masalalari ham ko‘zda tutilgan.

Bizningcha, qonunning amaliy ahamiyati ikki jihatda ko‘rinadi: birinchi holat uchun javobgarlikni yengillashtirish va ekstremizmga oid tushunchalarni aniqlashtirish. Biroq huquqiy muvozanat faqat qonun matniga emas, uni qo‘llash amaliyotiga ham bog‘liq. Materialni ekstremistik deb baholashda aniq mezonlar va asoslantirilgan qarorlar inson huquqlarini himoya qilish uchun zarur.

Senatorlar muhokama yakunida qonunni ma’qulladi. Uning ko‘zlangan maqsadi ekstremizmning oldini olish samaradorligini oshirish bilan birga, jamoat xavfsizligi va inson huquqlariga oid kafolatlarni mustahkamlashdan iborat.

Ijtimoiy tarmoqlarda ulashing
Izoh qoldirish uchun tizimga kiring Kirish